بهگزارش قدس آنلاین، با نزدیک شدن ثانیهشمارها به لحظه پایانی اولتیماتوم دو هفتهای ترامپ، موازی با افزایش تدارک و سازوبرگ نظامی ایالات متحده در منطقه، اتفاقات پس پرده از تقلای کاخ سفید برای رسیدن به تفاهم با ایران و خروج از باتلاق یک جنگ فرسایشی حکایت دارد. در این مسیر، با نزدیک شدن ناو هواپیمابر جرج بوش به منطقه عملیاتی مدیترانه، طرح بحثهایی درباره پیگیری مذاکرات پاکستان یا تمدید آتشبس جاری از ۴۵ تا ۶۰ روز را باید نمود سیاست «هویج و چماق» آمریکایی برای واداشتن تهران به دادن امتیاز و رسیدن به تفاهم مدنظر دانست.
کاخ سفید در پی راه خروج از مناقشه
بسیاری اعمال محاصره دریایی ایران و دو قفله کردن تنگه هرمز توسط ترامپ را بیش از آنکه نشانه اقتدار در تصمیمگیری بدانند، ناشی از خالی بودن دست وی از برگهای بازی مقابل جمهوری اسلامی قلمداد میکنند؛ انتشار اخباری از تداوم تبادل پیام میان واشنگتن و تهران از کانال اسلامآباد، گواه همین رویکرد دوگانگه حاکم بر سیاست خارجی ایالات متحده است. پیشتر خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو منبع پاکستانی گزارش داده بود پاکستان پیشنهاد میزبانی دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا تا پیش از پایان آتشبس فعلی را داده است. این منبع حتی مدعی شد گفتوگوها شاید در آنکارا، ژنو یا خود اسلامآباد صورت بگیرد.
با وجود رجزخوانی مدام ترامپ و طرح تهدیدات علیه کشورمان، شواهد حاکی از علاقه و تلاش آمریکا برای پیگیری دیپلماسی با ایران و فرار از مشکلات پیش رو است. کار تا جایی برای واشنگتن تنگ شده که سیانان اذعان میکند در پی درخواست دونالد از تیم خود درباره اینکه راه خروج از مناقشه با ایران را نشان بدهند! جی.دی.ونس، معاون رئیس جمهور در حال آماده شدن برای رهبری دور دوم مذاکرات احتمالی با مقامات جمهوری اسلامی است بلکه بتواند در این مسیر گرهگشایی کند.
ونس، ویتکاف و کوشنر طبق این دستور در روزهای اخیر و پس از یک جلسه مذاکره طولانی ۲۱ساعته در اسلامآباد، به ارتباط با طرف ایرانی و میانجیگران ادامه دادهاند.
هیلاری مشت ترامپ را باز کرد
حال بر اساس شواهد موجود، انتخاب گزینه مذاکره از سوی واشنگتن برای پایان جنگ انتخابی ترامپ – نتانیاهو، نه از سر اقتدار و آنگونه که رئیسجمهور آمریکا میگوید تحمیل اراده طرف پیروز جنگ به ایران است، بلکه از دست خالی و نداشتن هیچ گزینه دیگری ناشی میشود. در این باره اظهارات وزیر خارجه پیشین آمریکا قابل توجه است. هیلاری کلینتون با اشاره ضمنی به اینکه ترامپ در دام نتانیاهو افتاده، گفته است: من از تجربه شخصی میدانم چگونه نتانیاهو تلاش کرده هر رئیس جمهور آمریکا را به موافقت با جنگ بیپایان با ایران متقاعد کند. نکته دیگری که کلینتون به آن اشاره دارد، بیشتر توی ذوق میزند و آن ضعف اطلاعاتی است که ایالات متحده در کشیده شدن به نزاع با جمهوری اسلامی به آن دچار بوده و اکنون هم ادامه دارد.
وی در این باره عنوان میکند: تکاندهنده است که رئیسجمهوری میگوید هیچ کس از مشاوران و دستیارانش به او نگفته ایران ممکن است تنگه هرمز را ببندد! حال ما در موقعیت ضعف هستیم، جایی که اهرم و ابتکار عمل خود را از دست دادهایم.
نکات گفتهشده آشکارا گواه گرفتاری کاخ سفید در یک بحران خودساخته است، میدانی که حتی متحدان ناتو از ورود به آن واهمه داشته و ترامپ راهی جز مذاکره برای خروج از آن ندارد. به گزارش فایننشال تایمز، زمان هم به نفع ایران است، چراکه محاصرهای که آمریکا در تنگه هرمز اعمال کرده، سبب افزایش بیشتر قیمت نفت و گاز شده است. این رسانه مینویسد: مذاکره برای پایان دادن به جنگ و بحران کنونی نیازمند دیدگاه راهبردی و صبر است که ترامپ هیچکدام را ندارد. ایرانیها معتقدند در این رویارویی زمان به نفع آنهاست و درست فکر میکنند. هرچه تنگه هرمز مدت بیشتری بسته بماند، فشار اقتصادی و سیاسی بر ایالات متحده و متحدانش بیشتر خواهد شد. در نتیجه، دست ایران در مذاکرات قویتر خواهد بود.
البته تا اینجای کار نیز به باور تحلیلگران، ترامپ در مسیر اجرای نیات بنیامین نتانیاهو، با چرخه اشتباهاتی خود، چاله مشکلات را عمیقتر کرده و روی میز بودن گزینههایی مانند بستهشدن بابالمندب توسط یمن لایه دیگری از فشار را بر صنعت کشتیرانی جهانی خواهد افزود. با این اوصاف اگرچه ایالات متحده در پشت پرده از مسیر دیپلماسی دم میزند اما حرکت در چنین راهی نیازمند تغییر نگاه و امتیازدهی کاخ سفید است؛ واقعیتی که معلوم نیست ترامپ برای چنین وضعیتی آماده باشد یا نه.
به گفته نت سوانسون مذاکرهکننده پیشین آمریکا، در فضای جاری، ایران خود را بهتر از آنچه تصور میشد با جنگ سازگار کرده و توانسته یک اهرم فشار راهبردی جدید بدست آورد که همان قدرت متوقف کردن تجارت جهانی از طریق تنگه هرمز است.
به گفته وی، رئیس جمهور تلاش کرد آبراهه را تحت محاصره دریایی قرار دهد اما ایرانی که سالها در سایه تحریم بوده برای تحمل فشارهای اقتصادی، قدرتمندتر است و آمریکا زیر تبعات نزاع با ایران، با فشارهای داخلی زیادی بهویژه با نزدیک شدن به موعد انتخابات میاندورهای مجلس روبهرو است. سوانسون با نتیجهگیری از وضعیت موجود درخصوص نظام سیاسی ایران نیز مینویسد: نظام سیاسی در این کشور برخلاف تصور برخی تحلیلگران، با وجود حملات اخیر همچنان مستحکم، هماهنگ و فعال است. تصمیمگیرندگان در آمریکا درباره قدرتشان برای تأثیرگذاری بر سیاست داخلی ایران مبالغه کردند.
از ریگان گرفته تا ترامپ نتوانستند در نظام سیاسی ایران تغییری ایجاد کنند. اکنون ترامپ باید انتظارات خود را اصلاح کند، چرا که ایران به آسانی تحت فشارها تسلیم نخواهد شد. بهترین گزینه پیش روی واشنگتن خروج حساب شده از جنگ با ایران و تعامل با رهبران این کشور است.
نظر شما